వసుంధర అక్షరజాలం

ఓహో తెలుగు పద్యమా!

గూగుల్ గ్రూప్ తెలుగు మాట సౌజన్యంతో

Suguna Rupanagudi గారి ఫేస్ బుక్ పోస్టు

       సుప్రభాతం

ఈ పద్యము పింగళి సూరన గారి కళాపూర్ణోదయము లోనిది. పద్యము,శ్లోకముల
అర్థములను అడిగిన వెంటనే వివరించి పంపిన గురువుగారు శ్రీ సత్యనారాయణ చొప్పకట్ల గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదములు.

తా వినువారికి సరవిగ/
భావనతో నానునతి విభా వసుతేజా/
దేవర గౌరవ మహిమన/
మా వలసిన కవిత మరిగి మాకు నధీశా

ఈ పద్యమును తిరగేస్తే ఓ సంస్కృత శ్లోకం ఔతుంది!

శాధీనకు మా గిరి మత/
వికనసి లవమాన మహిమ వర గౌరవ దే/
జాతే సువ భావి తినను/
నాతో నవభాగ విరస కిరివానువితా
(కళాపూర్ణోదయం ,పింగళి సూరన)

తెలుగు సాహిత్య మందలి చతుర్విధ కవితలలో చిత్ర కవిత్వమొకటి.ఈ రచన కవికి
భాషపై,శబ్దములపై గల అధికారమును,అందలి నిష్ణాతృత్వమును వ్యక్తపరుచును.
ఈ పద్ధతిలో కావ్యములు కూడా వచ్చినవి. ఇది ఒక రసానుభూతిని కల్గించు కవిత. మన
కవుల ప్రతిభకు ఈ పద్యము ఒక నిదర్శనమై నిలుస్తుంది.

తెలుగు : అతివిభావి సుతేజా!- మిక్కిలి ప్రకాశించు పరాక్రమముగల; అధీశా- రాజా!; దేవర గౌరవ మహిమన–ఏలినవారి మహిమాతి శయము చేతనే ; మావలసిన కవిత–మాప్రియమైన కవిత్వము ; తాన్– అది : వినువారికి– శ్రోతలకు ; సరవిగన్–తగురీతిని ; భావనతోన్–తలచినంతనే ; మాకున్ మరగిమాకు స్వాధీనమై ; ఆనున్–భాసిల్లును;

భావము: ఆశ్రయ దాతలైన వారు తమ మహిమాతిశయముచేతనే శ్రోతల కానందమును గూర్చు యీ కవిత మాకు వశవర్తినియై మెఱుగారుచున్నది;

సంస్కృతము:- పదవిభాగము;
శాధి , ఇనకుమ్ ,అగిరి ,మత ,వికనసి ,లవమాన ,మహిమ వరగౌరవదే ,జాతే , సువిభౌ , ఇతి , నను ,నా ,అతః , నవభాః , గవి , రస ,కిరి ,వా , అనువితా ,

అర్ధము: ఇన- రాజా! ; ఆగిరి- పర్వతము లున్నంతకాలము ; కుమ్– భూమిని ; శాధి–పాలింపుము ; మత–సర్వమత సమ్మతుడా ;వికనసి–మిక్కిలి కీర్తిచే విరాజిల్లు చున్నవాడవు ; లవమాన–లవునివలె మానవంతుడవగు ;నను– ఓరాజా! ; నహిమ వర గౌరవదే–గొప్పతనముచే మిక్కిలి గౌరవమునిచ్చు ; సువిభౌ– నీవంటి ప్రభువు ; ఇతి– ఈరీతి; జాతే –కలిగియుండగా ;నా–మనుజుడు (పండితుడు) అతః–ఇట్టిగౌరవము వలన ;నవభాః–క్రొత్త వికాసము గలవాడై ; రసకిరి–నవరసములను వెదజల్లు ; గవి- భాషయందు ; అను వితా వా– నుతియింపకుందురా?

భావము: ఓరాజా! ధరలో గిరులున్నంతకాల మీ యిల(భూమి) నేలుము. శ్రీరామ కుమారుడగు లవుని వంటి యభిమాన ధనుడా! గౌరవాదరమును జూపు నీవంటి ప్రభువు రాజైయుండగా పండిత కవులు రస వంతములగు కవితలతో నిన్ను స్తుతింప కుందురా

Exit mobile version